Tüketici güveni kasımda toparlandı: Endeks 86,8’e çıktı

Ekimde sert bir düşüş yaşayan tüketici güveni kasımda yeniden yukarı döndü. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 20 Kasım’da açıkladığı verilere göre tüketici güven endeksi, ekimdeki 84,8 seviyesinden yüzde 2,4 artışla kasımda 86,8’e yükseldi. TÜİK ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) birlikte yürüttüğü Tüketici Eğilim Anketi’nden hesaplanan endeksin dört alt bileşeninin tamamı bu ay artış kaydetti.

En güçlü artış hanelerin gelecek beklentisinde

Alt endeksler arasında en belirgin toparlanma, hanelerin önümüzdeki 12 aya dair maddi durum beklentisinde görüldü. Bu endeks ekimde 86,4 iken kasımda yüzde 3,4 artışla 89,4’e çıktı. Gelecek 12 ayda genel ekonomik duruma ilişkin beklenti endeksi de yüzde 2,9 yükselişle 81,7’den 84,1’e tırmandı.

Önümüzdeki bir yıl içinde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesini ölçen endeks ise yüzde 2,5 artarak 102,7’den 105,3’e yükseldi. Bu kalem, 100 eşiğinin üzerinde bulunan tek alt endeks olma özelliğini koruyor. Hanelerin otomobil, beyaz eşya ve mobilya gibi büyük harcamalara ilişkin niyetinin, genel karamsar tabloya rağmen görece canlı kaldığı görülüyor.

Tablonun zayıf halkası değişmedi. Hanenin mevcut maddi durumunu ölçen endeks yalnızca 0,1 puanlık artışla 68,3’ten 68,4’e çıkabildi. Bu, hanelerin bugünkü bütçelerine ilişkin değerlendirmesinin neredeyse yerinde saydığını, iyileşmenin ağırlıklı olarak gelecek beklentilerinden kaynaklandığını gösteriyor. Mevcut durum endeksi ile gelecek 12 aya ilişkin maddi durum beklentisi arasındaki farkın 21 puana ulaşması, hanelerin bugünkü koşullardan memnun olmasa da önümüzdeki döneme biraz daha umutla baktığını gösteriyor.

Ekimdeki kaybın yalnızca bir kısmı telafi edildi

Kasımdaki yükselişi doğru okumak için bir ay öncesine bakmak gerekiyor. Endeks eylülde 91,9 seviyesindeydi ve ekimde yüzde 7,7’lik düşüşle 84,8’e inmişti. Bu, Ağustos 2023’ten bu yana kaydedilen en büyük aylık gerileme olarak kayıtlara geçmişti. Ekimde dört alt endeksin tamamı düşmüş, ana endeks ocak ayından bu yana en düşük seviyesini görmüştü.

Kasımdaki 2 puanlık artış, ekimde kaybedilen 7,1 puanın ancak yaklaşık üçte birini geri getirdi. Endeks böylece eylül zirvesinin hâlâ 5,1 puan altında bulunuyor. Yıllık karşılaştırmada ise tablo daha olumlu: Geçen yılın kasım ayında 85,0 olan endeks, bu yıl aynı dönemde 1,8 puan yukarıda.

Endeks hâlâ karamsar bölgede

Tüketici güven endeksi 0 ile 200 arasında değer alıyor. Endeksin 100’ün üzerinde olması tüketicilerin genel durumu iyimser, altında olması ise karamsar değerlendirdiğini gösteriyor. 86,8’lik kasım değeri, artışa rağmen endeksin 100 eşiğine 13,2 puan uzaklıkta, yani karamsar bölgede kaldığını ortaya koyuyor. Son bir yılda endeksin 100 eşiğine en çok yaklaştığı ay, 91,9 değerinin görüldüğü eylül oldu.

Anketin sonuçları, hanelerin harcama ve tasarruf kararlarına dair erken bir sinyal olarak izleniyor. Özellikle gelecek beklentilerindeki iyileşme, yılın son çeyreğinde iç talebin seyri açısından önemli. Ancak mevcut maddi durumdaki durgunluk, harcamaların hızla canlanacağı sonucuna varmak için henüz erken olduğunu hatırlatıyor.

Faiz indirimi ve fiyatlar belirleyici olacak

Hane beklentilerindeki toparlanma, para politikasındaki gevşemenin başladığı döneme denk geliyor. TCMB 22 Ekim’deki toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmişti. Kurulun yılın son faiz kararını açıklayacağı toplantı ise 10 Aralık’ta yapılacak. Kredi maliyetlerindeki olası düşüş, özellikle dayanıklı tüketim ve konut gibi finansmana dayalı harcamalar açısından hanelerin kararlarını etkileyebilecek başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Aynı gün TCMB tarafından açıklanan verilere göre imalat sanayinde reel kesim güven endeksi de kasımda 0,2 puan artışla 101,3’e yükseldi. Böylece hem hanehalkı hem de sanayici tarafında ekimdeki kötüleşmenin ardından sınırlı bir toparlanma görüldü.

Enflasyon beklentisi pazartesi açıklanacak

Hanelerin güven tablosunu tamamlayacak bir diğer veri, TCMB’nin 23 Kasım Pazartesi yayımlayacağı sektörel enflasyon beklentileri olacak. Ekim ayında hanehalkının 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi, eylüldeki yüzde 45,60’tan yüzde 43,75’e gerilemişti. Aynı dönemde reel sektörün beklentisi yüzde 31,8’e inmişti. Kasım verisinde hanehalkı beklentisindeki düşüşün sürüp sürmediği, tüketici güvenindeki toparlanmanın kalıcılığına dair de ipucu verecek.

Gözler ekonomik güven endeksinde

Tüketici güveninin kasım verisi, 27 Kasım’da açıklanacak ekonomik güven endeksine de doğrudan girdi sağlayacak. Tüketici, reel kesim, hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerini bir araya getiren ekonomik güven endeksi, ekimde 101,3’ten 97,3’e düşerek 100 eşiğinin altına inmişti. TÜİK, hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerine ait kasım güven endekslerini ise 24 Kasım’da yayımlayacak. Ekimde 83,3 olan inşaat sektörü güven endeksi, konut piyasasının nabzını tutanlar açısından haftanın en çok izlenecek verileri arasında olacak.

Bu Makaleyi Paylaş