Orta Doğu’da patlak veren savaşın Körfez’e ulaşması ile enerji ihracatçısı ülkelerin ekonomileri ağır darbe aldı. Hem kritik ticaret rotalarından Hürmüz Boğazı’nın tıkanması hem de saldırılar nedeniyle zarar gören tesislerin işleyemez hale gelmesi küresel çapta enerji şoklarına yol açarken, petrol ve doğalgaz ihracatı ile zenginleşen ülkeler ekonomik dar boğazla karşı karşıya kaldı.
LNG devi zorlu virajda
Katar ekonomisinin bel kemiği sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatı da Hürmüz’deki belirsizlik ve savaş nedeniyle sekteye uğradı. Gelirinin büyük bölümünü gaz satışından sağlayan ülkede limanlar sessizleşip, tesisler kapanırken milyarlarca dolarlık kayıp yaşanıyor.
Otuz yıldır Hürmüz Boğazı üzerinden Asya ve Avrupa’ya LNG sevkiyatı yapan Katar, bu sayede dünyanın en zengin ülkeleri arasına girdi. Enerji gelirleri Doha ve Lusail’de dev altyapı projelerini, metro sistemini, büyük spor organizasyonlarını ve yüz milyarlarca dolarlık devlet varlık fonunu finanse etti.
Limanlar sessiz, tesisler kapalı
Ancak savaşla birlikte iki aydan uzun süredir gaz sevkiyatı yapamayan ülkede, Ras Laffan sanayi bölgesi ve Hamad Limanı’nda da faaliyetler durma noktasına geldi. Araçtan gıdaya kadar ithalata bağımlı Katar, deniz ticaretinin kesilmesiyle tedarik zinciri sorunları ve turizmde sert düşüşle karşı karşıya kalırken oteller ve alışveriş merkezleri de sakinleşti.
Milyarlarca dolarlık kayıp oluştu
Ras Laffan tesislerine yönelik saldırılar üretim kapasitesini yaklaşık yüzde 17 düşürdü. Analistler, savaşın başladığı günden bu yana milyarlarca dolar kayıp oluştuğunu, boğaz kapalı kaldıkça da bu kaybın her gün katlandığını belirtiyor. Hasarın boyutu nedeniyle üretimin eski seviyeye dönmesinin ise yıllar alacağı konuşuluyor.
Katar ekonomisi yüzde 8,6 küçülecek
Uluslararası Para Fonu (IMF) de Katar ekonomisinin bu yıl yüzde 8,6 küçüleceğini öngörüyor.
Kriz, ülkenin turizm ve finans merkezi olma hedeflerini de zora sokarken seyahat uyarıları nedeniyle ziyaretçi sayısı geriledi, bazı şirketler personellerini ülkeden çekti.
Gıda ihtiyacının da yaklaşık yüzde 90’ını ithal eden Katar, ürünleri artık hava kargo veya kara taşımacılığıyla temin ederken fiyat artışları ekonomideki baskıyı artırıyor. Uzmanlara göre Katar güçlü mali rezervleri ile kısa vadede maaş ve kamu hizmetlerini sağlayacak olsa da krizin sürmesi durumunda, enerji gelirlerine dayalı ekonomik modelin çöküşü kaçınılmaz olacak.
