Yıllardır büyük deprem riski altında olan İstanbul’da vatandaşların afete ne kadar hazır olduklarını belirlemek üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA) tarafından “Afet Bilinci Araştırması” gerçekleştirildi.
İPA’nın aylık olarak yayımladığı İstanbul Barometresi’nin Aralık ayı tematik dosyası olan “Afet Bilinci Araştırması” için 761 kişiye “Afet Riski Algısı ve Hazırlık”, “Evde Alınan Fiziksel Önlemler”, “Acil Durum Hazırlığı”, “Temel Güvenlik Bilgisi” gibi temel konu başlıkları altında sorular yöneltilerek anket yapıldı. Araştırmada katılımcıların farklı tehlikeler içerisinden en fazla endişe duydukları afet, yüzde 94.1 ile deprem oldu. Depremi, yüzde 17.5 ile yangın, yüzde 10 ile sel-su baskınları takip etti.
Maddi yetersizlikler belirleyici oldu
Katılımcıların yüzde 18’i yaşadığı binanın büyük bir depremde yıkılacağını, yüzde 14.3’ü ise ağır hasar alacağını düşündüğünü açıkladı. Binaya çürük raporu verilmesi durumunda daha güvenli bir konuta taşınacağını belirtenlerin oranı yüzde 68.1 olarak ölçüldü. Sosyoekonomik seviye arttıkça daha güvenli bir konuta taşınacağını belirtenlerin oranında artış görüldü. Ankette “Çürük binada kalmaya devam etmek zorunda kalırdım” diyenlere gerekçesi sorulduğunda yüzde 70.6’sı “maddi yetersizlikler” yanıtını verdi. Alt sosyoekonomik seviyede bu oran yüzde 78.6’ya çıktı.
Evde hangi önlemler alındı?
Deprem riskine karşı evdeki eşyalarını tamamen sabitlediğini belirtenlerin oranı yüzde 26.4, kısmen sabitlediğini ifade edenlerin oranı yüzde 23.3, sabitlemediğini belirtenlerin oranı ise yüzde 50.3 oldu. Katılımcıların çoğu depremi en büyük risk olarak görürken yarısından fazlasının evdeki eşyalarını sabitlememesi risk algısının herkes için eylemsel hazırlığa dönüşmediğini gösterdi.
Yakın gelecekte deprem beklentisi: Yüzde 85.7
Katılımcıların yüzde 85.7’si İstanbul’un yakın gelecekte yıkıcı bir deprem riski taşıdığını düşündüğünü ifade etti. Ankete katılanların yüzde 57.7’si deprem sırasında ne yapacağını bildiğini ve kendine güvendiğini belirtti. Tedbir almanın kaderi değiştirmeyeceği görüşüne katıldığını ifade edenlerin oranı da yüzde 37.1 oldu.
Yaşam üçgeni ve acil durum çantası
Yaşam üçgeni kavramını bildiğini belirtenlerin oranı yüzde 64.8, bilmediğini ifade edenlerin oranı yüzde 35.2 olarak kayıtlara geçti. Katılımcıların yüzde 37.3’ü evinde deprem anında ulaşabileceği bir acil durum çantası bulunduğunu belirtti. Katılımcıların yüzde 88.4’ü evlerinde elektrik, su ve doğalgaz girişlerini nasıl kapatacağını bildiğini ifade etti. Yaşadığı bölgede deprem sonrası resmi toplanma alanını bildiğini ifade edenlerin oranı da yüzde 55.6 oldu.
