GPPS’den Kat Maliklerine Güvence Önerisi

GPPS Platformu Başkanı Bilge Özdemir, Türkiye’de milyonlarca bağımsız bölümü ilgilendiren iskan sorununa dikkat çekti. Teknik açıdan tamamlanmış binaların müteahhitlerin borçları ve finansal yükümlülükleri nedeniyle iskansız kalabildiğini belirten Özdemir, kat maliklerinin mağduriyetini önlemek için sigorta veya fon sistemi kurulmasını önerdi.

Türkiye’de konut sektörünün uzun süredir gündeminde olan iskan sorunu, yalnızca tamamlanmamış veya teknik eksiklikleri bulunan yapılarla sınırlı değil. İnşaatı bitmiş, yıllardır kullanılan ancak müteahhidin yerine getirmediği mali yükümlülükler nedeniyle yapı kullanma izin belgesi alamayan binalar da önemli bir sorun oluşturuyor.

Gayrimenkul Proje Pazarlama Satış (GPPS) Platformu Başkanı Bilge Özdemir, bu sorunun çözümü için farklı bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini belirterek, teknik nedenlerle bekleyen yapılar ile maddi ve idari nedenlerle iskan alamayan projelerin ayrı değerlendirilmesini istedi.

İskan Sorununun Boyutu 8 Milyona Yaklaşıyor

Türkiye genelinde yapı kullanma izin belgesi bulunmayan bağımsız bölüm sayısının 7 ila 8 milyon arasında olduğu tahmin ediliyor. Özdemir’in paylaştığı değerlendirmelere göre, son 5-10 yıllık inşaat verilerinde yapı ruhsatı alan mülklerin yaklaşık yüzde 28’inin halen iskan belgesi alamadığı görülüyor.

Özdemir, bu tablonun nedenlerinin ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini vurguluyor. Çünkü her iskansız yapının sorunu aynı değil. Bazı binalarda mimari projeye aykırılık, yapı denetim veya teknik eksiklikler öne çıkarken, bazı projelerde inşaat tamamlanmasına rağmen finansal yükümlülüklerin yerine getirilememesi süreci durduruyor.

İnşaat Tamamlanıyor, İskan İşlemleri Yıllarca Bekliyor

Yapı kullanma izin belgesi alınabilmesi için inşaatın onaylı projesine uygun tamamlanması ve ilgili kurumların istediği şartların yerine getirilmesi gerekiyor. Bu süreçte SGK ilişiksiz belgesi, vergi borcu yoktur yazısı, yapı denetim kapanışları, enerji kimlik belgesi ve diğer uygunluk raporları önem taşıyor.

Ancak müteahhidin SGK ve vergi borçları, yapı denetim ödemeleri veya diğer mali yükümlülükleri nedeniyle bazı başvurular sonuçlandırılamıyor. Bu noktada dikkat çeken sorun ise müteahhidin sorumluluklarını yerine getirememesinin bedelini, çoğu zaman binada yaşayan kat maliklerinin ödemesi.

Özdemir, belediyelerde bekleyen bütün iskan dosyalarının gerekçeleriyle birlikte sınıflandırılmasını ve teknik engeli bulunmayan projeler için özel çözüm yolları geliştirilmesini öneriyor.

Bakanlığa Düzenleme Çağrısı

GPPS Platformu Başkanı Bilge Özdemir, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının özellikle teknik sorun bulunmadığı halde maddi ve yasal nedenlerle bekleyen iskan başvurularına yönelik düzenleme yapması gerektiğini ifade ediyor.

Özdemir’e göre, müteahhitlerin yerine getirmesi gereken yükümlülükler nedeniyle kat maliklerinin iskan hakkından mahrum kalması önlenmeli. Bu nedenle yalnızca müteahhit ile ilgili mali yükümlülükleri değil, vatandaşın haklarını da dikkate alan bir sistem oluşturulmalı.

GPPS’nin Önerisi: İskan Güvence Sigortası veya Fonu

GPPS Platformu, sorunun çözümü için iskan aşamasında devreye girebilecek bir sigorta veya fon modeli öneriyor.

Önerilen sistemin temel amacı, müteahhidin SGK, vergi, yapı denetim ve benzeri yasal yükümlülüklerini finansal nedenlerle yerine getirememesi durumunda, belirlenen şartları taşıyan projelerde kat maliklerinin iskan hakkının korunması.

Böyle bir mekanizmanın hayata geçirilmesiyle teknik açıdan tamamlanmış binaların yalnızca müteahhit kaynaklı mali sorunlar nedeniyle yıllarca iskansız kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Özdemir’in gündeme getirdiği öneri, iskan meselesinin sadece yapı ve ruhsat mevzuatı kapsamında değil, aynı zamanda kat maliklerinin mülkiyet haklarını koruyacak sosyal ve ekonomik bir çözüm çerçevesinde ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Bu Makaleyi Paylaş