İkinci konut kredisi kararı: Sektör talep bekliyor, gözler faizde

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) ikinci konutta kredi tavanını genişleten kararı hafta sonu sektörün gündemine oturdu. 21 ve 22 Kasım’da konuşan dernek başkanları ve akademisyenler adımı olumlu bulmakla birlikte aynı noktanın altını çiziyor: Kapının açılması, içeri girmenin kolaylaştığı anlamına gelmiyor. Belirleyici olan yine faiz.

Hatırlatmak gerekirse BDDK’nın 19 Kasım 2026 tarihli ve 11604 sayılı kararıyla, azami kredi tutarını yüzde 75 düşüren uygulama artık alıcının kendisi, eşi ve 18 yaşından küçük çocuklarıyla birlikte en az iki konutu olan haneler için geçerli. Tek evi olan bir aile, ikinci konutunda ilk kez ev alanla aynı kredi/değer oranlarına tabi. Yüzde 50 ve altındaki hisseli tapular, ikiden fazla konutta hissesi olanlar hariç, sayımda dikkate alınmıyor. Riskli yapı olarak yıkılan ya da yıkım kararı bulunan konutlardan biri de hesap dışında kalıyor.

GYODER: Talep artabilir, arzı kıt bölgelerde fiyat riski var

Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, Yeni Şafak ve Milliyet’te 22 Kasım’da yer alan değerlendirmesinde, halihazırda bir konutu olanların ilave kredi kısıtlamasından muaf tutulmasının özellikle evini yenilemek ya da değiştirmek isteyenlerin finansmana ulaşmasını kolaylaştıracağını söyledi.

Çekici’nin uyarısı ise daha dikkat çekici. Milliyet’e konuşan GYODER Başkanı, kararın satışlara yansımasının büyük ölçüde faiz oranlarına, finansman koşullarına ve alım gücüne bağlı olacağını belirtti. Finansmana erişimin kolaylaşmasının talebi artırabileceğini, ancak konut arzının yetersiz kaldığı bölgelerde fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabileceğini de ekledi. Çekici’ye göre kalıcı bir büyüme için yalnızca kredi musluğunu açmak yetmiyor; erişilebilir fiyatlı konut üretimi ve arz-talep dengesi de aynı ölçüde önemli.

Akademik bakış: Limit artışı borçlanma gücü demek değil

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, 21 Kasım’da Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada düzenlemeyi finansmana erişim açısından önemli bir değişiklik olarak nitelendirdi. Hisseli tapular ile kentsel dönüşüm nedeniyle kullanılamayan konutların belirli koşullarda hesap dışı tutulmasının sahadaki bazı sorunları gidereceğini de söyledi.

Hepşen’in asıl vurgusu taksit yükü üzerineydi. Kredi limitinin yükselmesinin hanehalkının aynı ölçüde borçlanabileceği anlamına gelmediğini, mevcut faiz seviyesinde aylık taksitlerin gelire oranla hâlâ çok yüksek olduğunu hatırlattı. Faizler gerilerse kararın özellikle ikinci konut talebini destekleyebileceğini belirten Hepşen, ikinci konut alımlarının bir kısmının yatırım amaçlı olduğunu, bunun da arzı sınırlı bölgelerde fiyatları yukarı itebileceğini kaydetti. İlk kez ev sahibi olacakların peşinat ve gelir sorununun bu kararla çözülmediğini, o kesim için ayrıca destek gerektiğini de ekledi.

Müteahhitler ve platform: Sıradaki adım faiz ve dönüşüm

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik, Yeni Şafak’a yaptığı açıklamada yüksek mevduat faizleri ve krediye erişim sorununun alımları ertelettiğini söyledi. Şişik’e göre yeni düzenleme, teknik engeller yüzünden kredi kullanamayan önemli bir kesimi sisteme dahil edecek; ancak satışlarda asıl hacim faizler düştüğünde gelecek.

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz ise bir adım ileriye gidip yeni bir kredi modeli önerdi. Anadolu Ajansı ve Yeni Şafak’ta yer alan açıklamasında Ekiz, 30 yaşın üzerindeki konutunu satıp yeni ve depreme dayanıklı bir eve geçen vatandaşlara özel, düşük faizli ve uzun vadeli bir konut kredisi tasarlanması gerektiğini söyledi. Kararın en önemli etkilerinden birinin kentsel dönüşümde görüleceğini düşündüklerini belirten Ekiz, krediye erişim kadar geri ödeme koşullarının da gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

Rakamlar ne söylüyor?

Sektörün faiz vurgusu boşuna değil. Merkez Bankası verilerine göre bankaların 13 Kasım haftasında kullandırdığı TL konut kredilerinde ağırlıklı ortalama yıllık faiz yüzde 41,35 oldu. Politika faizi yüzde 36’da bulunuyor. BDDK’nın haftalık bültenine göre aynı tarihte sektördeki konut kredisi bakiyesi 858 milyar 986 milyon liraydı.

Bu tablo, kararın etkisinin ilk haftalarda sınırlı kalabileceğini düşündürüyor. Yine de etkisi hissedilecek bir grup var: Yaşlı bir binada oturan ve evini satmadan yenisine geçmek isteyen aileler. Daha önce bu kişiler 5 milyon liralık C sınıfı bir dairede en fazla 1 milyon lira kredi kullanabiliyordu, şimdi tavan 4 milyon lira. Eski evini kiraya verip yeni evin taksitini kira geliriyle desteklemeyi planlayanlar için hesap ciddi biçimde değişti.

Ancak tek evi olan alıcının bir dezavantajı sürüyor. Kredi kullandığı tarihte üzerine kayıtlı konutu olan tüketici, faiz üzerinden yüzde 15 banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) ödüyor. BDDK kararı bu vergiyi değiştirmedi. Aynı faiz oranında ilk evini alan kişiye göre taksit belirgin biçimde yükseliyor.

Bu hafta takvimde ne var?

Kararın piyasaya ilk yansımaları bu hafta gelecek verilerle izlenebilecek. Merkez Bankası, 20 Kasım ile biten haftanın faiz ve kredi verilerini 26 Kasım Perşembe günü yayımlayacak. Aynı gün BDDK’nın haftalık bülteninin de gelmesi bekleniyor. Ancak karar 20 Kasım’da duyurulduğu için bu verinin yeni başvuruları yansıtması pek olası değil. Etkinin görülmesi için aralık başındaki haftalık veriler ve TÜİK’in kasım ayı konut satış istatistikleri daha belirleyici olacak. Bankacılık sektörünün ve hanehalkı borçluluğunun genel resmi ise 27 Kasım’da yayımlanacak Finansal İstikrar Raporu’nda yer alacak.

Bu Makaleyi Paylaş