27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, milyonlarca memur ve memur emeklisinin gelecek yılki maaş artışlarına ilişkin önemli bir ayrıntıyı ortaya koydu. Programda ocak ayı için yüzde 5, temmuz ayı için yüzde 4 toplu sözleşme zammı ile oluşabilecek enflasyon farkları hesaba katıldı. Ancak geçen yılki programda bulunan ek mali ve sosyal hak düzenlemelerine ilişkin maliyet ifadesine bu kez yer verilmedi.
Bu değişiklik, 2027 yılına ilişkin mevcut kamu harcaması hesaplarında ilave zam veya refah payı için ayrı bir maliyet öngörülmediğini gösteriyor. Bununla birlikte yıllık program, memurlara ek zam yapılmasını yasaklayan veya böyle bir artışı kesin olarak dışlayan bir karar niteliği taşımıyor. Yıl içinde alınabilecek yeni kararlar, mevcut bütçe varsayımlarından farklı sonuçlar doğurabilecek.
Geçen yılki programda vardı, yeni metinden çıkarıldı
2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda personel giderleri hesaplanırken toplu sözleşme artışları ve enflasyon farkının yanı sıra mali ve sosyal haklara ilişkin diğer düzenlemelerin maliyetlerinin de dikkate alındığı belirtiliyordu. Bu ifade, maaş artışlarının dışında ortaya çıkabilecek ilave mali yükler için de hesaplama yapıldığını gösteriyordu.
2027 programında ise genel maaş artışları için yalnızca toplu sözleşmede belirlenen oranlar ile enflasyondan doğabilecek farklar esas alındı. Önceki programdaki ek düzenleme ifadesinin çıkarılması, kamu personeline yönelik harcama politikasında daha sınırlı bir varsayımla hareket edildiğine işaret ediyor. Ancak bu durumun tek başına yeni bir zam kararı alınmayacağı şeklinde yorumlanmaması gerekiyor.
Ocak 2027’de memur maaşları ne kadar artacak?
Memurların ve memur emeklilerinin 2027 yılının ilk yarısında alacağı toplu sözleşme zammı yüzde 5 olarak belirlendi. Buna, 2026 yılının temmuz-aralık dönemindeki enflasyonun yüzde 7’yi aşması durumunda oluşacak fark eklenecek. Dolayısıyla ocak ayında uygulanacak toplam artış, yılın son üç ayına ilişkin enflasyon verilerine bağlı olacak.
Temmuz, ağustos ve eylül aylarını kapsayan üç aylık dönemde birikimli enflasyon yüzde 5,56 düzeyinde gerçekleşti. Mevcut hesaplamalara göre ekim-aralık döneminde fiyatların kümülatif olarak yaklaşık yüzde 1,36’dan fazla yükselmesi, memurlar için enflasyon farkı oluşmasına yol açacak. Kesin zam oranı ise aralık ayına ilişkin enflasyon verisinin açıklanmasıyla belli olacak.
2026 yıl sonu enflasyonunun yüzde 28,4 düzeyinde gerçekleşeceği yönündeki resmî tahmin esas alındığında, ocak ayındaki toplam maaş artışı yaklaşık yüzde 7 seviyesine karşılık geliyor. Bu oran kesinleşmiş bir zam kararı değil, yıl sonu enflasyon varsayımına dayanan hesaplama sonucu.
Personel harcamalarına 7,16 trilyon lira
2027 Yıllık Programı’nda personel giderleri, sosyal güvenlik kuruluşlarına devlet primi ödemeleri ve personele ilişkin yedek ödenekten oluşan toplam harcamanın 7 trilyon 162 milyar liraya ulaşması öngörüldü. Aynı kalem için 2026 yılı gerçekleşme beklentisi 5 trilyon 735,5 milyar lira olarak hesaplandı. Böylece gelecek yıl personelle bağlantılı toplam harcamaların yaklaşık yüzde 24,9 artması bekleniyor.
Buna karşılık Türkiye ekonomisinin cari fiyatlarla büyüklüğünün 2026’da 85,35 trilyon liradan 2027’de 111,21 trilyon liraya yükselmesi öngörülüyor. Yaklaşık yüzde 30,3’lük nominal büyüme beklentisi, personel harcamalarındaki artışın üzerinde bulunuyor. Bu nedenle kamu personeline ilişkin harcamaların ekonominin toplam büyüklüğünden aldığı payın gerilemesi bekleniyor.
Kamu personelinin milli gelirden aldığı pay gerileyecek
Yıllık programdaki hesaplamalar, personel harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2027’de yüzde 6,4 seviyesine gerilemesini öngörüyor. Programda bu oranın bir önceki yıla göre 0,3 puan azalacağı belirtiliyor. Böylece kamu personeline yönelik toplam harcamaların ekonomik büyüklüğe oranla daha sınırlı artması planlanıyor.
Bununla birlikte personel giderlerindeki toplam değişim, yalnızca maaşlara yapılan zamları yansıtmıyor. Kamuda çalışan sayısındaki değişiklikler, yeni personel alımları, sosyal güvenlik primi ödemeleri ve farklı personel gruplarına ilişkin giderler de toplam tutarı etkiliyor. Bu nedenle yüzde 24,9’luk harcama artışını doğrudan memur maaşlarına yapılacak zam oranı olarak değerlendirmek doğru değil.
Ek zam ihtimali tamamen ortadan kalktı mı?
2027 Yıllık Programı’nda ilave zam için ayrı bir maliyet hesaplanmamış olması, hükümetin yıl içinde yeni bir düzenleme yapamayacağı anlamına gelmiyor. Yıllık programlar, ekonomik hedefler ve kamu harcamalarına ilişkin başlangıç varsayımlarını ortaya koyuyor. Maaşlara yönelik ek düzenlemeler ise gerekli mevzuat ve karar süreçleri işletilerek daha sonra gerçekleştirilebiliyor.
Nitekim geçmiş yıllarda da başlangıçta öngörülen maaş artışlarının dışında ilave düzenlemeler yapılmıştı. Temmuz 2023’te kamu görevlilerine sağlanan seyyanen artış, bu uygulamaların örneklerinden birini oluşturuyor. Dolayısıyla 2027 için açıklanan mevcut tablo, kesinleşmiş ek zam kararı bulunmadığını ve bütçe hesaplarının toplu sözleşme ile enflasyon farkı üzerinden yapıldığını gösteriyor.
