ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı bölge ülkelerinde turizmi etkilerken, sektörde dengeleri de değiştiriyor. Havalimanlarının kapalı olmasıyla uçuş bulamayan bölgedeki vatandaşlar yurt dışı seyahatlerinden vazgeçmek zorunda kalırken, yaklaşan Ramazan Bayramı ve yaz tatilini Körfez ve Ortadoğu ülkelerinde geçirmek isteyen Türk tatilciler ise rotasını farklı coğrafyalara çevirdi. Fiyat seviyesinin aynı olduğu Avrupa turları, Balkanlar ve Uzak Doğu’ya yönelen tatilciler, İtalya, Paris, Yunanistan, Singapur, Endonezya, Malezya, Phuket rotalarındaki turlara ilgi göstermeye başladı. Özellikle İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in savaş karşıtı söylemlerinin büyük beğeni toplamasıyla Türk tatilcilerin İspanya’ya tatil rezervasyonlarının arttığı, İspanya’dan da Türkiye’ye gelişlerin devam ettiği belirtiliyor.
Orta Doğu’da iki farklı ‘kayıp’ senaryosu
Çatışmaların etkisini iki ayrı senaryoyla irdelen Oxford Economics’in analizine göre, savaşın üç hafta sürmesi durumunda Orta Doğu’ya gelen uluslararası turist sayısında yıllık yüzde 11 düşüş bekleniyor. Bu senaryoya göre 23 milyon turist, 34 milyar dolarlık kayıp öngörülüyor. Çatışmaların 1-2 ay veya daha fazla sürmesi durumunda, 2026 yılında yaklaşık 38 milyon uluslararası ziyaretçi kaybı öngörülürken, bunun da yıllık yüzde 27’lik düşüş ve 56 milyar dolarlık kayba neden olabileceği tahmin ediliyor.
İspanya’ya talep arttı, vizesi olanlar Avrupa’ya gidiyor
Tur operatörlerinden edinilen bilgilere göre, ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı sonrasında Türklerin de tatil tercihi değişti. Ortadoğu ve Körfez ülkelerine olan talep, benzer fiyat seviyesindeki Avrupa ülkelerine kaymaya başladı. DÜNYA’ya konuşan turizmciler, “Özellikle İspanya Başkanı Pedro Sánchez’in sosyal medyada gündem olan açıklamaları sonrasında Türkiye’den İspanya’ya seyahat talebinde arttı. İspanya sempatisinin artmasıyla tur operatörleri İspanya’ya ön plana çıkartmaya başladı, hem de Türkiye’den talep gelmeye başladı. Bu birkaç gün içerisinde hareketlenen bir durum. Vizesi olanlar Avrupa’ya gidiyor. İspanya, Paris, İtalya, Yunanistan’a tur talepleri var. Schengen almak zor olduğu için vizesi olmayanlar da Balkan ülkelerine yöneliyorlar. Vizesiz Uzakdoğu destinasyonları da ilgi görüyor. Gelir seviyesi yüksek olanlar özellikle Japonya, Güney Kore turlarını tercih ediyor. Uçuşların Rusya ve Moğolistan üzerinden geçiyor olması ve direk uçuşlara ilgiyi artırıyor. Bu noktada THY uçuşlarına talep var. Türk tatilcilerin, Ortadoğu ve Körfez bölgesine tatil talebi ise şu anda hiç yok.”
Mısır için rezervasyonlar Phuket’e çevrildi
Turizmci Cem Polatoğlu, Türkiye’den, Körfez ülkeleri için planlanan tur paketlerinde iptallerin söz konusu olduğunu belirterek, “O nedenle Türk tatilciler Avrupa’ya, Uzakdoğu’ya, Balkan ülkelerine yöneliyorlar. Çok fazla Dubai turu vardı, o tamamen iptal. Türkiye’den Mısır’a yönelenler vardı ancak onlar da iptal etti ya da Phuket’e çevirdi” dedi. Körfez ve Ortadoğu bölgesinin her yıl yüzde 10 büyüdüğünü, Türk tatilcilerin başta Dubai olmak üzere o bölgeye ağırlık vermeye başladığına işaret eden Polatoğlu, “Ancak şimdi 1-2 ay sonrasına yapılan rezervasyonlar vardı, onlar da iptal oldu” diye konuştu.
Nisan gruplarını kaybettik
Turizmci Ayman Maslamani, ağırlıklı Orta Doğu’dan turist getirdiklerini, havalimanlarının kapanması ve uçuşların iptal olmasının, o ülkelerde yaşayan vatandaşların yurt dışı seyahatlerini de engellediğini belirterek, “Maalesef nisan gruplarını kaybettik” dedi. Maslamani, İngiltere’de 2 bin Kuveyt vatandaşının mahsur kaldığını vurgulayarak, “Havalimanlarının kapatılması insanları tedirgin etti” dedi.
Ateşkes sağlanırsa hızlı toparlanır
Turizmci Serdar Ali Abet, bakıldığında 9 ülkenin hava sahasının kapandığına işaret ederek, bu nedenle iptallerin olduğunu, sadece ileri tarihli temmuz ve ağustos aylarına yönelik rezervasyonların bulunduğunu, ancak onlarla ilgili de net bir şey olmadığını söyledi. Aliabet, “Yakın bir sürede ateşkes sağlanırsa en hızlı toparlanan yine Orta Doğu ve Körfez pazarı olur. Yeniden geri dönüşler sağlanır” dedi.
Kur enflasyonla aynı seviyede olmalı
Turizmci İskender Çayla, Türkiye ve İspanya arasındaki ilişkilerini çok iyi olduğunu, İspanya’dan Türkiye’ye tatil talebinin devam ettiğini vurguladı. Çayla, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in sosyal medyada paylaşılan açıklamalarının Türk kamuoyunda büyük takdir topladığını, şu anda Türkiye’den İspanya’ya seyahat talebinde artış olduğunu belirterek, “Zaten ciddi bir talep vardı, şu anda o talebin artarak devam ettiğini duyuyoruz” diye konuştu. Öte yandan kur üzerindeki baskının sektör üzerinde etkileri ve maliyetlere vuru yapan Çayla, “En azından gerçek enflasyonla aynı olmalı” dedi.
İranlılar dört bir yandan otobüslerle ülkesine dönüyor
ABD ve İsrail’in İran’la savaşı Orta Doğu’yu ateş çemberine dönüştürürken, hava sahalarının kapatılması ve uçuşların iptal edilmesiyle birlikte Türkiye’de yaşayan İran vatandaşları da ülkelerine dönmek için otobüs seferlerine akın etti. DÜNYA’ya konuşan Ağrı’da bir otobüs işletmecisi, otobüs seferlerinde artış olduğunu belirterek, “Doluluk oranı yüksek. İranlılar kendi ülkelerine dönüyorlar. Bizim her gün seferimiz var ancak, talep artınca ek sefer koyduk. Bizden başka Ağrı’dan 10 firma daha var İran’a sefer düzenleyen. Onlar da her gün İstanbul’dan İran’a 2-3 araba çıkartıyor” dedi. İşletme sahibi, “Gürbulak sınır kapısına günde 20 otobüs rahat gidiyor. İstanbul’dan İran’a dolu gidiyorlar, İstanbul’a dönüş boş oluyor. Sadece İstanbul’dan değil, Bingöl’den, Hatay’dan, Adıyaman’dan Kahramanmaraş’tan hep İranlı yolcular geliyor ve dolu oluyor. Deprem bölgesinde Kahramanmaraş’ta çalışan işçiler vardı, onlar da ülkesine geri dönüyor” diye konuştu.
